بحران پشت بحران برای دولت بلغارستان

0


  • نیک تورپ
  • بی بی سی

شایعاتی که با سرعت در اینترنت پخش شد اعتماد به یکی از بانکهای مهم بلغارستان را به شدت زیر سئوال برد

منبع تصویر، BBC World Service

توضیح تصویر،

شایعاتی که با سرعت در اینترنت پخش شد اعتماد به یکی از بانکهای مهم بلغارستان را به شدت زیر سئوال برد

روزن پلونلیف رییس جمهور بلغارستان در واکنش به دو مورد حملات تبلیغاتی اخیر و شایعه پراکنی گسترده در مورد دو بانک مهم این کشور گفت: “در سیستم بانکی کشور هیچ بحرانی وجود ندارد. مشکل، بحران اعتماد و حملات تبهکارانه است.”

بی اعتمادی و هراس در مورد سیستم بانکی بلغارستان چند روز پس از آن اتفاق افتاد که پلامن اورشارسکی نخست وزیر اعلام کرد دستور توقف ساختمان خط لوله انتقال گاز معروف به مسیر جنوبی را صادر کرده است. در این خط لوله انتقال گاز که توسط شرکت بزرگ روسی گازپروم در حال احداث است، منافع اقتصادی روسیه و بلغارستان به هم گره خورده اند.

این دو مورد از آشفتگی های بزرگ اقتصادی برای دولتی که از زمان روی کارآمدن در ۱۵ ماه پیش مشروعیت شکننده ای داشته، ضربه های سختی است. رییس جمهور بلغارستان اعلام کرده انتخابات پارلمانی زودرس در ۵ اکتبر امسال برگزار می‌شود.

شایعاتی که به بانک اعتبارات بلغارستان ضربه شدیدی زد با سرعت روی اینترنت پخش شد. یک هفته پیش از این نیز حادثه کاملا مشابهی در مورد بانک همکاری تجاری روی داده بود.

بانک مرکزی و وزارت کشور بلغارستان این رویدادها را اقداماتی مستقیم برای بی ثبات کردن حکومت توصیف کرده و چندین نفر در این رابطه بازداشت شده اند.

منبع تصویر، BBC World Service

توضیح تصویر،

رییس جمهور بلغارستان (وسط) می‌گوید پارلمان در ماه اوت منحل و در ماه اکتبر انتخابات زودرس انجام خواهد شد

اما چه افراد یا گروههایی خواستار بی ثبات کردن بلغارستان هستند؟ و آیا این نوع حملات و ایجاد بی ثباتی در سیستم بانکی کشور با تصمیم دولت برای متوقف کردن احداث خط لوله مسیر جنوبی ارتباط دارد؟

مردم بلغارستان هنوز هم خاطره دردناک و نگران کننده سقوط و ورشکستگی هم زمان ۱۴ بانک این کشور در سال ۱۹۹۷ را به یاد دارند. در آن زمان نهادی تحت عنوان هیئت نظارت بر ارز تشکیل شد که یکی از اقدامات اصلی آن تعیین مارک آلمان به عنوان مبنای ارزش گذاری واحد پول بلغارستان یعنی لو بود. پس از سال ۲۰۰۰ که آلمان به واحد پولی مشترک اروپا پیوست بلغارستان نیز مبنای ارزش گذاری ارز خود را به یورو تغییر داد.

در حال حاضر حدود دو سوم از بانک های فعال در بلغارستان مالکیت خارجی دارند. بلغارستان به خاطر درآمد بالا در عرصه معاملات بانکی و بدهی ناچیز کشور، از نظر فعالیت های بانکی یکی از با ثبات ترین کشورهای اروپا تلقی می شود. اما اعتماد شهروندان به سیستم سیاسی کشور به خاطر گسترش نفوذ “الیگارش ها” یا سرمایه دارانی که با احزاب سیاسی روابط بسیار نزدیکی دارند، به شدت کاهش یافته است.

از زمان وقوع بحران اقتصادی بین المللی در سال ۲۰۰۸ بخش اعظم طرحهای اقتصادی که در بلغارستان اجرا می شوند مربوط به بخش دولتی و غالبا با کمک بودجه ای است که اتحادیه اروپا آن را می پردازد. بر سر دریافت سهمی از این پول هنگفت بین الیگارشها و ثروتمندان گردن کلفت بلغارستان رقابت شدیدی در جریان است.

اینترنت بلغارستان که یکی از پر سرعت‌ترین‌ها در کل اروپاست، برای کسانی که می خواستند سیستم بانکی کشور را متزلزل کنند بهترین ابزار بوده است.

منبع تصویر، BBC World Service

توضیح تصویر،

برخی از کارشناسان انرژی معتقدند که احداث خط لوله گاز مسیر جنوبی ضرورتی ندارد

تاکنون در مورد هویت افرادی که به جرم پخش شایعات در مورد سیستم بانکی کشور بازداشت شده اند اطلاعاتی منتشر نشده است. این طور گفته می شود که یکی از بازداشت کنندگان خواستار انحلال هیئت نظارت بر ارز بوده است.

اما ماجرای مربوط به خط لوله مسیر جنوبی از آشفتگی مربوط به سیستم بانکی بلغارستان بسیار پیچیده تر است.

این مسیرانتقال گاز در حقیقت چهار خط لوله موازی است که هدف از آن انتقال گاز طبیعی روسیه از منطقه سیبری، عبور از زیرآب های دریای سیاه و بازگشت به خشکی در خاک بلغارستان است. از بلغارستان این خط لوله به چند شاخه تقسیم شده و هریک از آنها به سوی ایتالیا، ناحیه بالکان و مجارستان و اتریش ادامه خواهند یافت . طبق تازه ترین محاسبات خط لوله مسیر جنوبی قرار است در سال ۲۰۱۶ به مرحله بهره برداری برسد.

تمام احزاب سیاسی بلغارستان با اجرای این طرح موافقند و حکومت صربستان نیز از پیش موافقت خود را اعلام کرده است. چند شرکت بزرگ اروپایی فروشنده گاز طبیعی مثل شرکت ایتالیایی ای ان آی ( ENI ) و شرکت اتریشی او ام وی ( OMV ) نیز برای مشارکت در این طرح علاقه نشان داده اند.

ظرفیت انتقال این خط لوله حدود ۶۳ میلیارد متر مکعب در سال است، ظرفیتی مشابه با خط لوله موسوم به مسیر شمالی که گاز طبیعی محصول روسیه را از زیر آبهای دریای بالتیک به آلمان منتقل می کند و در سال ۲۰۱۱ افتتاح شد.

با بهره برداری از این دو مسیر، خط لوله قدیمی انتقال گاز روسیه از مسیر اوکراین تقریبا از دور خارج خواهد شد. در عین حال الحاق ناحیه کریمه به خاک روسیه این امکان را فراهم کرده که به جای عبور دادن این خط لوله از قلمرو آبی ترکیه درجنوب دریای سیاه، آن را از حریم شمالی این دریا عبور داد که به کریمه و در حال حاضر به روسیه تعلق دارد.

برخی از کارشناسان بین المللی انرژی ضرورت احداث این خط لوله را زیر سئوال برده و می گویند که خط لوله مسیر شمالی در حال حاضر فقط با ۴۰ درصد ظرفیت خود کار می کند و بلغارستان به جای سرمایه گذاری در این خط لوله و افزایش مصرف انرژی، بهتر است روی انواع انرژی های قابل بازیافت سرمایه گذاری کند.

منبع تصویر، BBC World Service

توضیح تصویر،

گاز پروم امیدوار است که بخش اعظم گاز صادراتی از مسیر جنوبی را به کشورهایی نظیر صربستان و ایتالیا بفروشد

اما گروه دیگری از کارشناسان معتقدند که خط لوله انتقال گاز مسیر جنوبی می تواند مفید باشد اما فقط به شرطی که احداث و بهره برداری از آن به شکل شفافی صورت بگیرد. در حال حاضر فقط سه درصد منازل در بلغارستان به شبکه گاز متصل هستند و مصرف سالانه گاز طبیعی در این کشور حدود سه میلیارد متر مکعب است.

بلغارستان در حال حاضر گاز طبیعی مورد نیاز خود را از طریق خط لوله ای که از ناحیه بالکان عبور می کند دریافت می کند. این خط لوله از خاک کشورهای اوکراین، مولداوی، رومانی و بلغارستان عبور کرده و سپس به ترکیه ، یونان و مقدونیه ادامه می یابد.

بخش اعظم محصول گازی که شرکت روسی گاز پروم امیدوار است از طریق مسیر جنوبی بفروشد به سمت کشورهای جنوبی و مرکزی اروپا مثل ایتالیا، صربستان، بوسنی، مقدونیه، مجارستان و اتریش منتقل خواهد شد.

مارتین ولادیمیرف کارشناس انرژی در مرکز پژوهشی بنیاد مطالعات دموکراسی در صوفیه می گوید:”در کوتاه مدت بهره برداری از مسیر جنوبی به خاطر دور زدن مسیر اوکراین امنیت انرژی را برای اروپا افزایش خواهد داد. ولی در طولانی مدت امنیت انرژی در اروپا را تضعیف خواهد کرد چون وابستگی این کشورها به گازپروم را افزایش می دهد.”

این کارشناس می گوید که برخلاف ادعاهای دولت بلغارستان که اعلام کرده تمام فعالیت های ساختمانی مربوط به این خط لوله متوقف شده اند، هنوز کار برای رساندن خط لوله به تلمبه خانه اصلی در نزدیکی بندر وارنا ادامه دارد.

منبع تصویر، BBC World Service

توضیح تصویر،

گازپروم برای انتقال گاز به اتریش از طریق مسیر جنوبی که از آبهای دریای سیاه عبور می کند، با آن کشور به توافق رسیده است

این مسیر۲۵ کیلومتری از خط لوله مسیر جنوبی که از ساحل دریای سیاه به اولین تلمبه خانه در خاک بلغارستان وصل می شود اهمیت بسیار زیادی دارد. نمایندگان پارلمان از حزب سوسیالیست که رهبری دولت فعلی بلغارستان را در دست دارد، سعی کرده اند قوانین کشور در زمینه کنترل و مدیریت انرژی را طوری تغییر دهند که انحصار انتقال گاز در خط لوله مسیر جنوبی را در اختیار گاز پروم قرار دهد.

این موضوع روابط بلغارستان با کمیسیون اروپا را دچار مشکل کرده است. کمیسیون اروپا تاکید دارد که استفاده از آن بخشی از خط لوله که از قلمرو خشکی بلغارستان عبور می کند باید برای همه شرکت های انرژی آزاد باشد.

براساس گزارشهایی که در رسانه های بلغارستان منتشر شده نبردهای سیاسی و مالی بر سر سیستم بانکی و خط لوله انتقال گاز با رقابت بین دو شخصیت با نفوذ در بلغارستان یعنی دلیان پیوسکی یکی از نمایندگان پارلمان از حزب جنبش حقوق و آزادیها و یک سرمایه دار طرفدار روسیه، درهم آمیخته است.

دلیان پیوسکی مناقصه روسیه برای احداث خط لوله مسیر جنوبی در قلمرو بلغارستان را برده است و در مقابل تسوتان واسیلیف صاحب بانک همکاریهای تجاری است که پس از گسترش شایعات وضعیت بحرانی پیدا کرد.



منبع

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.